Uzun zamandir yeni birsey eklememisim diye son birkac yildir ugrastigim seylerden birinin "fotograf"ini ekleyeyim dedim. Gozlerimize teleskoplari gecirseydik gozluk yerine buna benzer birsey gorecektik uzayin bu noktasina baktigimizda. "Fotograf"taki yanyana uc nesneden ucuncusu bir galaksi...Bizden yaklasik 4.5 x 10^25 (4.5 carpi 10 uzeri 25) metre otede; ya da bir baska deyisle 4.8 milyar isik yili otede. Hatirlayalim; bir isik yili, isigin bir yilda aldigi uzakliga karsilik geliyor. Isigin hizinin yaklasik 300000 km/s oldugunu dusunursek yani isik saniyede ucyuzbin kilometre yol aliyorsa 4.8 milyar yilda kac kilometre yol alir dusunun. Dusunduk; zaten yukarida hesaplanmisi var: 4.5x10^25 metre yani 45x10^21 kilometre yani 45'in yanina 21 tane sifir ekleyeceksiniz, buldugunuz rakam kadar kilometre var aramizda bu galaksi ile.Iste boyle.
12 yorum:
Tavsancim, sen simdi tam olarak nesiyle ilgileniyorsun bu galaksilerin? Hani biz normal insanlarin anlayacagi bir dille anlatabilirsen :))) Mumkun mudur? Operim.
Yesilerikcim:) Resimde bir tanesini gorulen bu galaksilerle ilgileniyorum cunku onlar gama isini patlamalarina ("normal" insanlar icin ingilizcesi ve turkcesi) evsahipligi yapiyorlar. Bu galaksilerin yilda hangi miktarda kutleyi yildiz haline donusturdukleri, kac yasinda olduklari vb. ozellikleri uzerine calistim/calisiyorum ben. Bu ozellikleri ogrenmek icin de gorunur ve kizilotesi dalgaboylarinda gozlemleri inceliyorum.
Guzel olan su ki, bu galaksilerin ozelliklerini inceleyerek gama isini patlamalarinin nedenine iliskin daha fazla bilgi edinmek mumkun. Ayrica gama isinlari evrenin her yerinden kolayca gorulebildigi icin cok uzaklarda olsalar bile gozlemlemek mumkun. Simdi, relativite teorisi ve olcumlere gore isigin hizinin sabit oldugunu dusunursek, uzaklik zamanla orantili. Yani bizden cok uzakta bir galaksiden veya yildizdan yayilan isik bize ulasmak icin uzun bir yol katediyor, dolayisiyla bize ancak aradaki uzaklik bolu isik hizi kadar zaman sonra ulasabiliyor. Boylece ben bir galaksiyi bugun gozledigimde galaksinin uzakligina bagli olarak aslinda onun milyarlarca yil onceki halini gormus oluyorum. Dolayisiyla ne kadar uzaktaki galaksileri gozlersek o kadar gecmis zamana dair bilgi edinebiliriz. Gama isini patlamalari da cok uzaklardan gelseler bile gozlemlenebildikleri icin, onlari kullanarak evrenin gecmisine dair bilgi edinmek mumkun.
Simdi bu mu anlasilir bicimde aciklamak diyebilirsin:) Cok reklam yapan bir yazi oldu, arada donup okuyayim ben, motive edici duruyor:)
bunun yaninda benim ugraslarim ne kadar "dünyevi" kaliyor. :)
Hehe, ben de ayni seyi dusundum Donna :)
Gayet anlasilir yazmissin Tavsancim, tesekkurler.. Verdigin baglantilar da epey yardimci oldu. Aydinlandim resmen. E sen super bir konu uzerinde calisiyormussun:
-Ne yapiyorsun, ne arastiriyorsun sen simdi?
-Hiiic, evrenin olusumunu cozmeye calisiyorum.
-Tamam, ben gidip su karisiki pencereden atiyorum kendimi, gorusuruz:)))
Ne reklami sekerim, ne yapiyorsan o... Ama arada bence de donup oku yani. Big picture'i kaybetmeyelim, di mi ama :)
Ne kadar degisik bir duygu onca zaman onceki halini gormek uzayin taa derinliklerindeki bir galaksinin. Cok merak ettim ana konunu, makalen varsa bu konularda okumak isterim.
Gama isini patlamalarindan pek haberi olmayan bir biliminsani olarak da geyik yapma istegimi icimde tuttamiyorum ve diyorum, o zaman orada uzayli varsa asla gelemez buralara, cunku coook uzak :) Sevgiler.
Ben de aslinda Donna'nin dunyevi lafina takilip kalip yazamamistim bir turlu cagristirdigi seylerden yolumu bulup da. Donna bi soz soyledin caktin beni;) Yesilerikcimcim sen de biliyosun, isin icindesin sonucta yaptigim seyler resimlere rakamlara bakip, hmm bak evren de soyle birsey demek bile olmiyor malsefe:) Ben aslinda butun gun bilgisayarimin basinda bir takim verilerden bir takim rakamlar cikarmaya calisan oluyorum - olup olabildigim. Ama yine de dedigin gibi resmin butununu kaybetmemek gerek - insani heyecanlandiran birsey o gercekten de. Evet ya, bu yazi benim de moralimi duzeltiyo yani:)
Pinarcim valla uzayli bu belli olmaz diyeyim - tahminimizin otesinde bircok sey olabilir;) haha tatataam uzaylilarin kesfi gibi birsey cikacak simdi bunun ardindan diye bekleyen varsa parmak kaldirsin diycem ama ardina guzel bi espri bulamadim - yok oyle birsey benim bilgim dahilinde;) Neyse Pinar valla merak ediyosan cidden bi eposta gonderirsen bana ben de sana makalelerimden birer kopya yollarim, sen de kendi calistigin konulardan bahsedersin guzel olur diyorum. Yesilcimerikcim sana da ben bi eposta atayim da sorayim bari daha detayli olarak ne yapip ettigini:)
malsefe ne ya - artik iyice abartmisim - maalesef bile yazamiyorum yuh - ki diger yanlislari saymiyorum bile. beyin parmak iletisimi - zayif, otur!
bir bilim olayi donmus buralarda ben yokken :) Evet epey ilgi cekici bir konuyla ulasiyormussun. Hos ben de kendimi fizik bolumunun icinde buldum ama ben proteinlerle ugrasacagim :)
uff ne kadar uzak ve görebiliyoruz! istanbul'dan uludağ'ın görülmesinin uzaklıktan dolayı imkansız olduğunu iddia edenlere selam ederim.
valla en iyi "reyting"leri bilim aliyomus da haberimiz yokmus:) bi daha ne blog mlog, bilimle ugrascam ben hep, peheeeyy:)
ycurlcum sen herhalde benden daha kisa vadede yararli ve dogrudan uygulanabilir seylerle ugrasican:)
ve oky evet goruyoruz valla bak resmini bile koyabiliyorum. kim diyosa gonder buraya icabina bakalim;)
davsan, bir ara 'fluorescent microscopy' (ya da daha spesifik olarak red fluorescent scanning probe microscopy) diye bir resim aramasi yapsana. cikan sonuclar hosuna gidebilir senin burada verdigin goruntuye benzerligi itibariyla. ben pek severim en azindan makro ile mikronun bir yerden sonra neredeyse ayni gorunmesini.
merhaba Koray, hizli donus yaptiniz blog alemine Deniz'le;) Red ... microscopy diye resim arayinca bulamadi google ama fluorescent microscopy icin bi dolu resim geldi. cok sagol, bir ara daha da ayrintilarina bakmak isterim konunun. neyseki burada duruyor artik bu bilgi, o bir aranin olmasini daha da garantiliyor. ben de severim en kucukle en buyuk olceklerin benzerligini. fraktallari da severim mesela. evreni de severim; fizigi de bu yuzden secmistim zaten - mutlu birsey, insanin kafasindakine cok benzemese de.
Yorum Gönder