Kemal Tahir

Çok değil iki kitabını okudum henüz Kemal Tahir'in. Adının çağrıştırdıkları arasında olumlu şeyler olmasaydı da bu denli sever miydim; evet kesinkes severdim, çünkü sevgim okuduklarıma dair, hissederek; coşkuyla, hırsla, neşeyle, ayıplamayla ve düşünerek okuduklarıma dair.*

Yol Ayrımı'nı yeni okuyup bitirdim. Esir Şehir Üçlemesi'nin son kitabıymış, ama ilk ikisini okumadım. Oysa şimdi bütün Kemal Tahir eserlerini okumak istiyorum. Öylesine güzel. Çünkü bu kitapta hem insanın insan olarak, medeni olarak varolması, arkadaşlık ilişkileri, iyi kötü eleştirisi, hem politika ve sosyoloji hem de çok partili sisteme geçişin ilk denemesi ve o dönemim tarihi var. Hatta aşk bile var.

Kemal Tahir'in hemen bütün baş karakterleri iyi insanlar; çok akıllı ya da kesinkes iyi değil hepsi ama onlar bile genelde kötülüğü planlayıp yapan insanlar değil, kötülükleri farkına varmamaktan, düşünmemekten ileri geliyor. Ama en baş karakterler, ya da süregelen ve hep söz verilen, öne çıkan karakterler müthiş aklı başında, çoğunlukla yerinde, mantıklı ve olaylara farklı yönlerden bakarak eleştiriler yapan, çok yönden bakmaya çalışan, kendinden başkalarını da düşünen ve doğma büyüme saf oldukları için değil de bu başkalarını düşünmeleri ile iyi olan insanlar. 

Sonra 1930'lardaki birçok olgunun nasıl şimdi de aynı olduğu, o zamanki siyasi ve devlet yapılanmalarının nasıl aslında aynı olduğunu görüyor insan. Belki bir kısmını abartmıştır, elbet yanlı yazmıştır ama o vakit de günümüzde ülkemizdeki işler bir insanın 1950lerde görüp düşündüğü gibi işliyor demektir. 

Demem o ki, biri de buraya gelip, benim yazdıklarıma dayaranak, ettiğim sözleri kaale alınacak bulursa, Kemal Tahir okusun.**


*Yerli edebiyatta bunu bir Oğuz Atay kitaplarında hissettim, bir de İçimizdeki Şeytan'da. Bir de Aylak Adam'da belki.

**Padişah fermanı gibi durdu "demem o ki" diye başlayıp emir kipiyle bitirince, ironiye bak.