Dun sozunu ettigim f = a1|a> + a2|b> seklinde yazilabilecek ve ornegin elektronun cift yarikli perdeden gecisini anlatan turde durumlara "superposition state" deniyor. Superposition lafi sadece birinci yariktan gecmeyi temsil eden ornegin f = c|a> veya ikinci yariktan gecmeyi temsil eden f = d|b> seklinde yalin bir ifade degil iki yariktan gecme durumunun bir superpozisyonu (bir nevi ustuste binme durumu) olmasindan kaynaklaniyor. Maalesef bu durumun sadece sonuclarini olcebiliyor; kendisine dair net bilgi edinmek istedigimiz zaman o durumu bozmus oluyoruz (bir onceki yazida bahsettigim cift yarik deneyindeki gibi). Kuantumla ilgili sozu edilen bilinemezlik de buradan kaynaklaniyor. Cunku birseyi olcmek demek o seyi degistirmek demek oluyor. Ve olcerken de aslinda degistirerek olctugumuz icin olctugumuz sey basta olcmek istedigimiz sey olmuyor, dolayisiyla basta olcmek istedigimiz seyi olcebilmis de olmuyoruz.
Makro dunyada, yani atomlardan daha buyuk boyutta olan hemen her durumda, bu buyuk seyler birbiriyle etkileserek birbirlerini bu olasi ustustelik durumlarindan, bildigimiz klasik durumlara indirgiyorlar. Dolayisiyla atom ustu duyada kuantum etkilerini gormuyoruz.
Ayrica, hemen her fizik teorisi gibi kuantum mekanigi teorisi de herseyi aciklayan tam bir teori degil (bkz: grand unified theory; oyle bir teori yok, henuz!). Ornegin kuantum mekanigi elektromanyetik teorinin isledigi alanda islemiyor, ya da genel goreceligin isledigi alanda, cunku bu teoriler farkli uzay-zaman yapilarina dayaniyorlar. Kuantum mekanigi ile elektromanyetik teoriyi birlestirmeye calismak, Quantum Electrodynamics (QED, nami diger kedi;) denilen farkli bir teoriye yol aciyor. Benzer sekilde kuantum mekanigi ile goreceligi ayni sekilde ele almak istediginizde Quantum Field Theory (kuantum alan teorisi) calismaniz gerekiyor.
Kendimi bilime adadigim bu yazi dizisinden sonra kuantum felsefesine de giricem (bu arada kuantumu kendine alet etmeye calisan seylere de girisebilirim tabii, ya da ben yenilerini yaratabilirim).
Ilk defa boyle amme hizmeti yapiyorum arama robotlari tarafindan bulunmasi engellenmis, bir avuc guzel okurlu blogumda; bir faydam dokunmuyorsa soyleyin; bosa ugrasmayayim;)
26 May 2008
Kaydol:
Kayıt Yorumları (Atom)
2 yorum:
Yav kardeşim ne bu böyle geyiklerle bizi yiyorsunuz, yok kuantummuş muantummuş :P
Yok efenim neymiş, maddeyi ölçünce onu değiştirrmişiz. Zamanı ölçünce de zaman mı değişiyor şimdi? Her kafadan bir ses yahu :P
Kuantum bilgisayar yapın da kuantum hesaplama yapalım bari, ben de işsiz kalırım, emekliliğimi isterim :)
Aferim cocugum; ancak boyle anlasilabilirdi. Zamani olcunce onu degistirmek de iyi fikirmis;) Zaten Heisenberg'in belirsizlik yasasi enerji ve zaman icin de yazilabiliyor; yani birseyin enerjisini belli bir anda tam olarak olcemiyorsun, ya da enerjisi sudur dedigin seyin hangi zaman icin gecerli oldugunu soyleyemiyorsun gibi.
Kuantum bilgisayarlarinin yapacagi hesaplara kriptoloji acisindan cok da ihtiyac duyulmadigini soyluyordu gecen sene bir fizikci amca. Bence kuantum bilgisayarlariin en ilginc yani binary logic (iki degerli mantik?) kullanmiyor olmalari. Sen emekliligini isteme de fuzzy logic calis. Neyse zaten ben de elimi etegimi cektim bu konulardan; ya da hic girmedim zaten maalesef...
Amaaan; bak muzik koydum onu dinle sene lptekincim;) operim cok:)
Yorum Gönder